Chi tiết tin - Xã Triệu Ái - Triệu Phong

Trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư đang định hình lại trật tự kinh tế - xã hội toàn cầu, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo không còn là lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu tất yếu. Hướng tới Ngày hội đổi mới sáng tạo Quốc gia năm 2026 với chủ đề “Đổi mới sáng tạo - Hành động đột phá, lan tỏa kết quả”, việc nhận diện rõ vai trò của lĩnh vực này trên ba phương diện: Động lực tăng trưởng kinh tế, nâng cao chất lượng cuộc sống và nền tảng phát triển bền vững, có ý nghĩa chiến lược đối với sự phát triển của địa phương và cả nước.

1. Động lực tăng trưởng kinh tế: Từ ý tưởng đến giá trị thương mại

Đổi mới sáng tạo được xác định là “Động lực phát triển của toàn xã hội” và là “Nền tảng cho phát triển nhanh và bền vững” theo các khẩu hiệu tuyên truyền chính thức của Ngày hội năm 2026. Vai trò này thể hiện cụ thể qua các cơ chế tác động trực tiếp đến tăng trưởng kinh tế:

1.1. Nâng cao năng suất và hiệu quả sản xuất kinh doanh

Công văn triển khai nhấn mạnh việc “thúc đẩy ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số nhằm nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả công việc và phát triển kinh tế - xã hội”. Đây là con đường ngắn nhất để tăng trưởng kinh tế dựa trên chất lượng. Khi các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp chủ động nghiên cứu, ứng dụng và chuyển giao công nghệ, họ không chỉ giảm chi phí đầu vào mà còn tạo ra sản phẩm, dịch vụ có giá trị gia tăng cao hơn. Việc “lồng ghép nội dung đổi mới sáng tạo vào hoạt động chuyên môn, sản xuất, kinh doanh, dịch vụ” chính là cách biến ý tưởng thành năng suất thực tế, giúp doanh nghiệp cạnh tranh hiệu quả hơn trong bối cảnh thị trường ngày càng khốc liệt.

1.2. Thúc đẩy thương mại hóa và phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo

Tăng trưởng kinh tế bền vững không thể chỉ dựa vào khai thác tài nguyên mà phải dựa vào khả năng tạo ra và thương mại hóa tri thức. Công văn đề ra yêu cầu “thúc đẩy thương mại hóa kết quả nghiên cứu, sản phẩm và giải pháp đổi mới sáng tạo” và “khuyến khích đăng ký bảo hộ sáng chế, giải pháp hữu ích, sở hữu trí tuệ”. Đây là hai mắt xích quan trọng trong chuỗi giá trị đổi mới sáng tạo:

Bảo hộ sở hữu trí tuệ tạo ra tài sản vô hình có giá trị, là cơ sở để định giá, chuyển giao và đầu tư.

Thương mại hóa biến kết quả nghiên cứu thành sản phẩm, dịch vụ trên thị trường, tạo ra doanh thu và việc làm.

Bên cạnh đó, việc “tăng cường kết nối giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục, tổ chức khoa học và công nghệ và các chủ thể trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo” giúp hình thành một hệ sinh thái hoàn chỉnh, nơi ý tưởng được ươm mầm, thử nghiệm, hoàn thiện và đưa ra thị trường một cách hiệu quả. Sự kết nối này giảm thiểu rủi ro, rút ngắn thời gian từ phòng thí nghiệm đến thị trường, từ đó tăng tốc độ tăng trưởng kinh tế.

1.3. Nhân rộng các mô hình, sáng kiến hiệu quả

Một trong những động lực tăng trưởng quan trọng là khả năng nhân rộng các mô hình thành công. Công văn yêu cầu “kịp thời phát hiện, biểu dương, giới thiệu và nhân rộng các sáng kiến, giải pháp, mô hình, cách làm hay và điển hình tiên tiến”. Khi một mô hình đổi mới sáng tạo được chứng minh hiệu quả tại một địa phương, một doanh nghiệp, việc nhân rộng nó sang các đơn vị khác sẽ tạo ra hiệu ứng lan tỏa, giúp toàn bộ nền kinh tế địa phương nâng cao năng suất chung mà không cần phải “phát minh lại từ đầu”. Đây là cách thức tăng trưởng kinh tế thông minh, tiết kiệm nguồn lực và nhanh chóng.

2. Nâng cao chất lượng cuộc sống: Đổi mới sáng tạo vì con người

Nếu tăng trưởng kinh tế là mục tiêu vĩ mô, thì nâng cao chất lượng cuộc sống là đích đến cuối cùng của mọi chính sách phát triển. Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo đóng vai trò then chốt trong việc cải thiện đời sống vật chất và tinh thần của người dân.

2.1. Cải thiện dịch vụ công và chất lượng quản lý

Công văn nhấn mạnh việc “nâng cao nhận thức về vai trò của khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trong phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao chất lượng cuộc sống đến cán bộ, công chức, viên chức, doanh nghiệp và Nhân dân”. Trong lĩnh vực quản lý nhà nước, đổi mới sáng tạo thể hiện qua việc ứng dụng chuyển đổi số, cải cách thủ tục hành chính, cung cấp dịch vụ công trực tuyến. Khi các cơ quan, đơn vị “chủ động đề xuất ý tưởng, sáng kiến, cải tiến phương pháp làm việc”, người dân sẽ được hưởng lợi từ các dịch vụ công nhanh chóng, minh bạch, thuận tiện hơn, giảm thời gian chờ đợi và chi phí đi lại. Đây là sự nâng cao chất lượng cuộc sống trực tiếp, thiết thực nhất đối với mỗi cá nhân.

2.2. Thúc đẩy ứng dụng công nghệ trong đời sống

Việc “đẩy mạnh nghiên cứu, ứng dụng, chuyển giao và phát triển công nghệ” không chỉ giới hạn trong sản xuất mà còn lan tỏa vào mọi mặt của đời sống. Các giải pháp đổi mới sáng tạo trong y tế, giáo dục, môi trường, giao thông, an ninh... đang giúp cuộc sống trở nên tiện nghi, an toàn và hiệu quả hơn.

Nhân ngày Đổi mới sáng tạo, khuyến khích các tổ chức, cá nhân “tổ chức các hoạt động trưng bày, giới thiệu sản phẩm, công nghệ, sáng kiến; tham quan, trải nghiệm, kết nối và chia sẻ kiến thức về đổi mới sáng tạo”, tạo cơ hội để người dân tiếp cận, hiểu và sử dụng các sản phẩm, dịch vụ công nghệ mới, từ đó nâng cao chất lượng cuộc sống hàng ngày.

2.3. Xây dựng văn hóa và thói quen đổi mới sáng tạo

Chất lượng cuộc sống không chỉ là vật chất mà còn là tinh thần. Công văn đề ra mục tiêu “từng bước xây dựng văn hóa và thói quen đổi mới sáng tạo trong cơ quan, đơn vị, địa phương; khuyến khích cán bộ, công chức, viên chức, người lao động, học sinh, sinh viên và người dân chủ động đề xuất ý tưởng, sáng kiến, cải tiến phương pháp làm việc và chia sẻ kinh nghiệm”. Khi đổi mới sáng tạo trở thành văn hóa, mỗi cá nhân sẽ có cơ hội phát huy tiềm năng, sáng tạo và đóng góp cho cộng đồng. Điều này không chỉ nâng cao chất lượng công việc mà còn mang lại sự thỏa mãn tinh thần, cảm giác được ghi nhận và phát triển bản thân, từ đó nâng cao chất lượng cuộc sống một cách toàn diện.

3. Nền tảng cho phát triển bền vững: Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu, cạn kiệt tài nguyên và các thách thức môi trường ngày càng nghiêm trọng, phát triển bền vững là yêu cầu cấp thiết. Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo chính là “Nền tảng cho phát triển nhanh và bền vững” như khẩu hiệu tuyên truyền của Ngày hội năm 2026.

3.1. Cung cấp giải pháp cho các thách thức môi trường và xã hội

Phát triển bền vững đòi hỏi sự cân bằng giữa tăng trưởng kinh tế, công bằng xã hội và bảo vệ môi trường. Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo cung cấp các công cụ, giải pháp để giải quyết các thách thức này. Công văn nhấn mạnh việc “phổ biến chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; tuyên truyền các cơ chế, chính sách hỗ trợ, thúc đẩy hoạt động đổi mới sáng tạo, ứng dụng, chuyển giao và phát triển công nghệ”. Các chính sách này tạo hành lang pháp lý và nguồn lực để phát triển các công nghệ xanh, tiết kiệm năng lượng, bảo vệ môi trường, từ đó đảm bảo sự phát triển không làm tổn hại đến môi trường và các thế hệ tương lai.

3.2. Thúc đẩy chuyển đổi số và phát triển kinh tế số

Chuyển đổi số là con đường tất yếu để phát triển bền vững. Thực tiễn yêu cầu “thúc đẩy ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số nhằm nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả công việc và phát triển kinh tế - xã hội”. Kinh tế số, dựa trên nền tảng công nghệ thông tin và truyền thông, cho phép khai thác tài nguyên hiệu quả hơn, giảm phát thải, tối ưu hóa chuỗi cung ứng và tạo ra các mô hình kinh doanh mới, thân thiện với môi trường. Việc “đẩy mạnh truyền thông đa dạng về hoạt động đổi mới sáng tạo, các mô hình, sáng kiến, giải pháp và điển hình tiêu biểu trong nghiên cứu, ứng dụng, chuyển giao công nghệ” giúp lan tỏa tinh thần chuyển đổi số, tạo động lực cho toàn xã hội cùng tham gia vào quá trình phát triển bền vững.

3.3. Đảm bảo phát triển nhanh và bền vững

Khẩu hiệu “Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo - Nền tảng cho phát triển nhanh và bền vững” khẳng định rằng không thể có phát triển nhanh mà không bền vững, và ngược lại. Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo là cầu nối giữa tốc độ và chất lượng phát triển. Chúng cho phép chúng ta tăng trưởng nhanh nhờ nâng cao năng suất, đồng thời đảm bảo bền vững nhờ sử dụng tài nguyên hiệu quả, bảo vệ môi trường và tạo ra các giá trị xã hội tích cực. Việc “góp phần thực hiện các mục tiêu về sáng chế theo Nghị quyết số 57-NQ/TW trên địa bàn tỉnh” thể hiện cam kết của địa phương trong việc xây dựng nền tảng khoa học, công nghệ vững chắc cho sự phát triển lâu dài.

4. Hưởng ứng Ngày hội: Hành động cụ thể để hiện thực hóa ba trụ cột

Để ba trụ cột trên không chỉ dừng lại ở lý thuyết mà trở thành hiện thực, các cơ quan, đơn vị, địa phương cần đề ra các hoạt động hưởng ứng cụ thể, thiết thực, hiệu quả, tiết kiệm, phù hợp với điều kiện thực tế, bám sát chủ đề Ngày hội và gắn với chức năng, nhiệm vụ của từng cơ quan, đơn vị:

Tuyên truyền và nâng cao nhận thức: Treo băng rôn, khẩu hiệu, pano, áp phích; đẩy mạnh truyền thông trên Trang thông tin điện tử, hệ thống truyền thanh cơ sở, báo chí và mạng xã hội về ý nghĩa, mục đích của Ngày hội và vai trò của khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo.

Lồng ghép vào hoạt động chuyên môn: Tổ chức hoặc lồng ghép nội dung đổi mới sáng tạo trong hội nghị, hội thảo, tọa đàm, sinh hoạt chuyên đề, lớp tập huấn; giới thiệu, chia sẻ các kết quả, mô hình, sáng kiến và giải pháp hiệu quả.

Khuyến khích sáng tạo và thương mại hóa: Đẩy mạnh nghiên cứu, ứng dụng, chuyển giao và phát triển công nghệ; khuyến khích đăng ký bảo hộ sáng chế, giải pháp hữu ích, sở hữu trí tuệ; thúc đẩy thương mại hóa kết quả nghiên cứu, sản phẩm và giải pháp đổi mới sáng tạo.

Kết nối và nhân rộng: Tăng cường kết nối giữa các chủ thể trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo; phát hiện, lựa chọn, biểu dương, khen thưởng và nhân rộng các sáng kiến, giải pháp hữu ích, mô hình, cách làm hay, hiệu quả.

Xây dựng văn hóa đổi mới: Khuyến khích cán bộ, công chức, viên chức, người lao động, học sinh, sinh viên và người dân chủ động đề xuất ý tưởng, sáng kiến, cải tiến phương pháp làm việc và chia sẻ kinh nghiệm.

Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo không phải là lĩnh vực riêng biệt mà là động lực xuyên suốt, là nền tảng cho mọi mặt của sự phát triển. Từ việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế thông qua nâng cao năng suất và thương mại hóa, đến việc nâng cao chất lượng cuộc sống thông qua cải thiện dịch vụ công và xây dựng văn hóa sáng tạo, cho đến việc đảm bảo phát triển bền vững thông qua các giải pháp công nghệ xanh và chuyển đổi số, ba trụ cột này đều gắn liền với vai trò then chốt của khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Hưởng ứng Ngày hội đổi mới sáng tạo Quốc gia năm 2026, mỗi cá nhân, tổ chức, cơ quan, đơn vị cần nhận thức rõ vai trò của mình, chủ động hành động, đề xuất ý tưởng, sáng kiến và cùng nhau xây dựng một xã hội đổi mới sáng tạo, phát triển nhanh và bền vững.

Đoàn Hà