Chi tiết tin - Xã Triệu Ái - Triệu Phong

Trên mảnh đất Ái Tử thân thương, những cánh rừng tràm (cây keo) không chỉ là tấm áo xanh che chở đất đai mà còn là nguồn sống bền bỉ của biết bao gia đình. Từ bấy lâu nay, người dân ta quen với vòng quay khai thác ngắn ngủi: trồng, chăm sóc, rồi bán vội lấy dăm gỗ sau ba, bốn, năm năm để trang trải cuộc sống. Thế nhưng, ít ai biết rằng, chính những cánh rừng ấy đang ôm ấp một kho báu tiềm tàng, một cơ hội đổi đời mà cả thế giới đang tìm kiếm – đó là “tài sản carbon”.

Việt Nam đang bước vào một kỷ nguyên mới, nơi mục tiêu "Net-zero" (phát thải ròng bằng không) không còn là câu chuyện của riêng các nhà khoa học, mà đã trở thành kim chỉ nam cho nền kinh tế. Trong cuộc hành trình lớn ấy, rừng tràm Ái Tử có thể trở thành điểm sáng. Khi cả thế giới lo lắng về khí nhà kính, họ sẵn sàng trả tiền cho những cánh rừng có khả năng hít thở và giữ lại khí CO₂ – và cây tràm, cây keo của chúng ta làm việc này cực kỳ hiệu quả.

Sự kiện quốc gia ta bán thành công hơn 10 triệu tấn carbon rừng, thu về hàng ngàn tỷ đồng, là lời khẳng định hùng hồn nhất: Giá trị của rừng đã vượt xa giá trị của gỗ.

Chuyển mình từ gỗ dăm sang 'ngân hàng xanh'

Vấn đề cốt lõi để biến rừng tràm thành "ngân hàng carbon" nằm ở việc thay đổi thói quen canh tác. Nếu chu kỳ khai thác gỗ dăm ngắn ngủi chỉ giúp cây tràm hấp thụ khoảng 78 tấn CO₂ trên mỗi hecta, thì việc kéo dài chu kỳ sinh trưởng lên 10-15 năm (để lấy gỗ lớn) sẽ giúp con số này tăng vọt lên gần 221 tấn CO₂. Rừng được nuôi dưỡng lâu hơn, cho ra gỗ to hơn, bán được giá cao hơn, và lại còn mang về một khoản thu nhập thứ hai từ việc bán tín chỉ carbon với mức giá quốc tế có thể đạt từ 10 đến 20 USD/tấn. Rừng tràm từ một nguồn thu nhập đơn lẻ sẽ trở thành một tài sản kép, đảm bảo sinh kế bền vững cho người dân Ái Tử.

Sự khác biệt lớn nhất là giờ đây, chúng ta sẽ quản lý rừng theo phân loại tuổi để thu nhập liên tục:

- Rừng 5 năm tuổi: Vẫn khai thác tỉa thưa một phần để lấy gỗ dăm (hoặc củi) và tạo không gian cho cây còn lại phát triển tốt hơn.

- Rừng 10 năm tuổi: Khai thác chính đối với những lô đã đạt chuẩn gỗ lớn (đường kính trên 18-20cm) để phục vụ chế biến đồ nội thất và xây dựng, giá trị cao gấp 3-4 lần gỗ dăm. Lô rừng này sẽ là nguồn phát hành tín chỉ carbon chính, vì đã lưu giữ lượng carbon tối ưu.

- Rừng 15-20 năm tuổi: Là những lô rừng đặc biệt được giữ lại để đạt chất lượng gỗ cao nhất, tạo ra lượng carbon hấp thụ tối đa, phục vụ cho các hợp đồng carbon dài hạn và chất lượng cao.

Quản lý theo chu kỳ đa dạng này giúp người dân luôn có thu nhập (từ tỉa thưa, khai thác) song song với việc tích lũy tài sản carbon.

Ba bước biến cơ hội thành hiện thực

Cơ hội làm giàu từ màu xanh đã đến trước ngưỡng cửa. Để biến rừng tràm thành "ngân hàng carbon", người trồng rừng cần chung tay thực hiện ba hành động then chốt sau:

1. Liên kết thành “Hợp tác xã Carbon”: Thay vì làm lẻ tẻ, bà con hãy tập hợp lại thành các tổ hợp tác hoặc hợp tác xã. Việc này giúp tổng hợp diện tích rừng, tạo điều kiện thuận lợi cho các chuyên gia đến đo đạc, làm hồ sơ xác nhận carbon theo tiêu chuẩn quốc tế (như VCS). Đồng thời, việc liên kết sẽ giảm chi phí thủ tục, tối ưu hóa lợi nhuận.

2. Chuyển đổi kỹ thuật, nuôi cây lâu năm: Người trồng rừng cần thay đổi tư duy, coi việc bảo vệ và kéo dài tuổi rừng là nuôi dưỡng tài sản. Chính quyền địa phương cần hỗ trợ tập huấn kỹ thuật lâm sinh, cung cấp giống tràm, keo lai chất lượng cao, chịu được chu kỳ khai thác 10-15 năm. Hãy bảo vệ rừng khỏi cháy và dịch bệnh vì đó là bảo vệ chính "kho tiền" của mình.

3. Yêu cầu cơ chế chia sẻ lợi ích công bằng: Rừng là của người dân, công sức là của người dân. Người trồng rừng cần được đảm bảo rằng phần lớn lợi nhuận (ví dụ: 80%) từ việc bán tín chỉ carbon sẽ về tay chủ rừng, người trực tiếp bỏ công chăm sóc và bảo vệ. Sự minh bạch trong chia sẻ lợi ích chính là động lực lớn nhất để người dân gắn bó lâu dài với mô hình "rừng carbon".

Tương lai thịnh vượng xã nhà Ái Tử nằm ngay dưới những tán rừng tràm. Hãy cùng nhau bàn bạc, hành động và biến những cánh rừng quen thuộc này thành nguồn tài chính bền vững, không chỉ làm giàu cho gia đình mà còn góp phần bảo vệ hành tinh, tạo nên một xã hội ngày càng xanh và thịnh vượng hơn.

Phòng VHXH