Chi tiết tin - Xã Triệu Ái - Triệu Phong

Ảnh: Vnexpress.net

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và Cách mạng Công nghiệp 4.0 đang diễn ra mạnh mẽ, sự phát triển kinh tế - xã hội không còn là câu chuyện độc quyền của các thành phố lớn hay những doanh nghiệp quy mô. Chính quyền địa phương cấp xã và người dân nông thôn hoàn toàn có thể tìm thấy cơ hội bứt phá, nâng cao chất lượng cuộc sống bằng cách kết hợp nhuần nhuyễn sức mạnh truyền thống với tư duy đổi mới sáng tạo (ĐMST). Các định hướng lớn của Chính phủ hiện nay tập trung vào việc kích hoạt nguồn lực toàn dân và ứng dụng công nghệ để phát triển kinh tế địa phương một cách bền vững. Có ba trụ cột hành động chính mà chính quyền và người dân cấp xã cần tập trung để biến tiềm lực truyền thống thành giá trị kinh tế cao.

Trước hết, cần đổi mới sản phẩm làng nghề và du lịch bản địa, biến di sản thành tài sản. Hiện Việt Nam có hơn 5.400 làng nghề và làng có nghề, đây là những "tài nguyên" vô giá, nơi lưu giữ tri thức bản địa và kỹ năng thủ công đặc sắc, nhưng chúng cần được "làm mới" để bắt kịp xu hướng thị trường. Quan trọng nhất là phải chuyển đổi từ việc chỉ bán sản phẩm sang bán trải nghiệm. Du khách, bao gồm cả khách nội địa, ngày càng dịch chuyển mạnh mẽ từ "tham quan – mua sắm" sang "đa dạng trải nghiệm – sáng tạo – hướng tới các giá trị bản địa". Do đó, chính quyền cần khuyến khích các mô hình như "một ngày làm nghệ nhân", các workshop thiết kế sáng tạo, hay tour ẩm thực làng nghề. Đồng thời, các sản phẩm OCOP cần được gắn kết chặt chẽ với hoạt động du lịch để tăng giá trị, luôn hướng tới các mô hình Du lịch xanh và Du lịch bền vững nhằm bảo vệ môi trường và sinh kế cộng đồng lâu dài. Một thách thức lớn hiện nay là sản phẩm làng nghề còn đơn điệu và câu chuyện thương hiệu mờ nhạt; vì vậy, chính quyền xã có thể hỗ trợ người dân xây dựng câu chuyện sản phẩm, đăng ký sở hữu trí tuệ tập thể và liên kết với các doanh nghiệp lữ hành để mở rộng thị trường.

Trụ cột thứ hai là kích hoạt sức mạnh cộng đồng qua đổi mới sáng tạo mở. Đổi mới sáng tạo không phải là việc độc quyền của các chuyên gia, mà là nỗ lực của toàn dân, hay còn gọi là “Đổi mới sáng tạo mở xã hội”. Chính quyền xã và người dân cần lấy tinh thần đồng lòng và sức mạnh tập thể làm nền tảng. Khi mọi người dân được khuyến khích đóng góp ý tưởng, từ người cao tuổi, phụ nữ đến thanh niên, các giải pháp sẽ trở nên thiết thực và công bằng hơn. Để làm được điều này, chính quyền cần tạo ra các kênh hoặc diễn đàn mở để người dân tham gia đồng kiến tạo giải pháp, chia sẻ dữ liệu và phản hồi về các vấn đề xã hội tại địa phương. Đặc biệt, khởi nghiệp và ĐMST cấp xã cần được đặt trong hệ sinh thái liên kết “Bốn Nhà”: Nhà nước (chính quyền xã), Nhà khoa học (chuyên gia, trường đại học), Nhà doanh nghiệp (công ty lớn/startup) và Nhà đầu tư. Sự liên kết này đóng vai trò quyết định, giúp người dân nhận được hỗ trợ kỹ thuật và tài chính cần thiết, hạn chế rủi ro khi thử nghiệm cái mới.

Cuối cùng, việc ứng dụng công nghệ 4.0 là đòn bẩy không thể thiếu cho sự phát triển của nông thôn. Công nghệ 4.0 như AI, IoT hay blockchain không còn là khái niệm xa vời mà là công cụ thiết yếu để nâng cao năng suất và giá trị sản phẩm truyền thống. Đối với các địa phương có thế mạnh về nông nghiệp, việc số hóa là bắt buộc: áp dụng cảm biến IoT để giám sát môi trường canh tác (độ ẩm, dinh dưỡng, nhiệt độ) theo thời gian thực, từ đó tiết kiệm nước, phân bón và nâng cao năng suất từ 10%–25%. Đồng thời, ứng dụng công nghệ như Blockchain để truy xuất nguồn gốc sản phẩm là yếu tố quan trọng để đáp ứng tiêu chuẩn thị trường xuất khẩu và tăng niềm tin người tiêu dùng. Về thương mại, chính quyền xã có thể hỗ trợ người dân và hợp tác xã đưa sản phẩm lên các sàn thương mại điện tử lớn, tận dụng nền tảng số để mở rộng thị trường ra khỏi phạm vi địa phương. Các chương trình hỗ trợ công nghệ từ cấp trên cần được cụ thể hóa, ưu tiên cho các dự án ứng dụng công nghệ trong nông nghiệp công nghệ cao và logistics quy mô nhỏ, phù hợp với điều kiện kinh tế hộ gia đình và hợp tác xã tại xã.

Đổi mới sáng tạo là con đường ngắn nhất để phát triển kinh tế địa phương bền vững. Chính quyền cấp xã cần đóng vai trò là người định hướng, kiến tạo môi trường và là cầu nối, để người dân mạnh dạn thử nghiệm, sáng tạo, coi khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo là động lực trung tâm để xã nhà không chỉ bắt kịp mà còn vươn lên mạnh mẽ trong kỷ nguyên số.

Phòng VHXH (Tổng hợp từ Baochinhphu.vn)